24 punkty karne – co dalej? Procedury i konsekwencje
Przekroczenie 24 punktów karnych nie oznacza, że prawo jazdy znika automatycznie w chwili popełnienia wykroczenia. Uruchamia jednak procedurę administracyjną. Starosta kieruje doświadczonego kierowcę na badanie psychologiczne oraz egzamin sprawdzający, a młody kierowca, który w pierwszym roku przekroczy 20 punktów, traci uprawnienia i musi ponownie przejść kurs oraz zdać egzamin.
Co dzieje się po przekroczeniu 24 punktów?
Informacja o przekroczeniu limitu trafia do właściwego organu, a sprawą zajmuje się starosta. To on wydaje decyzje dotyczące skierowania na badanie psychologiczne, kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji oraz zatrzymania albo cofnięcia uprawnień.
Samo przekroczenie limitu nie jest więc równoznaczne z natychmiastowym cofnięciem prawa jazdy. Nie oznacza to jednak, że można dalej jeździć bez ograniczeń. Po otrzymaniu decyzji trzeba wykonać wskazane obowiązki w wyznaczonym terminie.
Doświadczony i młody kierowca – różnice
Procedura zależy przede wszystkim od tego, jak długo kierowca posiada pierwsze uprawnienia do kierowania pojazdami:
| Cecha | Kierowca z doświadczeniem, ponad rok | Młody kierowca, mniej niż rok |
|---|---|---|
| Limit punktów | 24 punkty | 20 punktów |
| Główne wymaganie | Badanie psychologiczne i egzamin sprawdzający, czyli teoria oraz praktyka | Cofnięcie uprawnień, ponowny kurs nauki jazdy i egzamin państwowy |
| Skutek niepowodzenia | Cofnięcie uprawnień przez starostę | Brak możliwości odzyskania uprawnień bez przejścia całej procedury od początku |
W przypadku kierowcy z dłuższym stażem pozytywny wynik egzaminu sprawdzającego pozwala zachować lub odzyskać uprawnienia. Egzamin obejmuje część teoretyczną i praktyczną. Młody kierowca nie jest kierowany na taki egzamin kontrolny. Po przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy musi ponownie ukończyć szkolenie i zdać egzamin jak osoba ubiegająca się o uprawnienia po raz pierwszy.
Jak odzyskać prawo jazdy krok po kroku?
Chronologiczna ścieżka dla kierowcy, który posiada prawo jazdy dłużej niż rok, wygląda najczęściej następująco:
- Odbierz decyzję starosty – dokument wskaże, na jakie badania i jaki egzamin zostałeś skierowany oraz w jakim terminie musisz je wykonać.
- Wykonaj badanie psychologiczne – psycholog transportu ocenia między innymi koncentrację, refleks, koordynację i sposób reagowania w sytuacjach wymagających szybkiej decyzji.
- Złóż dokumenty i uzyskaj PKK – urząd właściwy dla miejsca zamieszkania tworzy Profil Kandydata na Kierowcę, potrzebny do zapisania się na egzamin państwowy.
- Zapisz się w WORD – egzamin sprawdzający odbywa się w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego i składa się z części teoretycznej oraz praktycznej.
- Zdaj egzamin i zgłoś się do urzędu – po uzyskaniu pozytywnego wyniku urząd może zakończyć procedurę i zwrócić uprawnienia. Informacja o pozytywnym sprawdzeniu kwalifikacji jest także podstawą do wyzerowania konta punktowego.
Jeżeli kierowca posiada kilka kategorii prawa jazdy, urząd może wymagać sprawdzenia kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych uprawnień. Zakres postępowania wynika z decyzji i danych znajdujących się w systemie, dlatego należy zapoznać się z jej treścią przed zapisaniem się na egzamin.
Jakie dokumenty złożyć w urzędzie?
Do wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub przeprowadzenie sprawy związanej z odzyskaniem uprawnień zwykle trzeba przygotować:
- wniosek o zwrot prawa jazdy,
- orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami,
- kolorową fotografię o wymiarach 35 × 45 mm,
- dokument tożsamości oraz ewentualne oświadczenia wymagane przez urząd,
- pełnomocnictwo, jeśli sprawę prowadzi inna osoba.
Za złożenie samego wniosku nie pobiera się opłaty. Może pojawić się opłata skarbowa za pełnomocnictwo, zwykle 17 zł, chyba że pełnomocnik należy do rodziny zwolnionej z tej opłaty. Urząd może poprosić także o dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, jeśli danych nie da się potwierdzić w systemie.
Co grozi za zignorowanie procedury?
Nieprzystąpienie do egzaminu w wyznaczonym terminie albo uzyskanie negatywnego wyniku oznacza utratę kwalifikacji wymaganych do kierowania pojazdami. W takiej sytuacji starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień.
Po cofnięciu prawa jazdy nie wystarczy już samo ponowne podejście do egzaminu sprawdzającego. Odzyskanie uprawnień wymaga przejścia procedury przewidzianej dla osoby ubiegającej się o prawo jazdy, w tym ukończenia kursu i zdania egzaminu. Młody kierowca musi przejść tę pełną ścieżkę już w związku z samym przekroczeniem limitu.
Do czasu wyjaśnienia sprawy i uzyskania potwierdzenia, że możesz legalnie prowadzić, nie siadaj za kierownicą. Jazda po zatrzymaniu albo cofnięciu uprawnień może prowadzić do odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień i do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Jeżeli uważasz, że decyzja starosty jest nieprawidłowa, sprawdź pouczenie o trybie odwoławczym. Od decyzji administracyjnej co do zasady można odwołać się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem organu, który ją wydał.
Przepisy dotyczące punktów karnych i procedury odzyskiwania uprawnień mogą zależeć od podstawy prawnej decyzji oraz aktualnego stanu ewidencji. W razie wątpliwości sprawdź treść otrzymanego pisma w wydziale komunikacji lub skonsultuj ją z prawnikiem.
