Jak sprawdzić bezpieczniki samochodowe?
Bezpiecznik samochodowy można sprawdzić wzrokowo, multimetrem albo próbnikiem napięcia. Zanim otworzysz skrzynkę, wyłącz zapłon. Jeśli element jest przepalony, wymień go wyłącznie na bezpiecznik o takim samym amperażu.
Gdzie znajduje się skrzynka bezpieczników i co przygotować?
Skrzynka bezpieczników najczęściej znajduje się pod deską rozdzielczą, w okolicy kolumny kierownicy, w schowku albo pod maską. Dokładne położenie oraz opis poszczególnych obwodów znajdziesz w instrukcji obsługi samochodu. Pokrywa skrzynki często zawiera schemat i chwytak do wyjmowania bezpieczników.
Przed rozpoczęciem pracy wyłącz zapłon i wszystkie odbiorniki, takie jak światła, radio czy ogrzewanie szyby. Do sprawdzenia przygotuj:
- Chwytak do bezpieczników, zwykle umieszczony w skrzynce.
- Multimetr albo próbnik napięcia.
- Latarkę, szczególnie gdy skrzynka znajduje się pod deską rozdzielczą.
- Zapasowy bezpiecznik o takim samym amperażu jak element wymieniany.
Jak sprawdzić, czy bezpiecznik jest spalony?
Wybór metody zależy od dostępnych narzędzi i rodzaju bezpiecznika. Przezroczysty element można ocenić wzrokowo, ale przy nieprzezroczystej obudowie potrzebny będzie multimetr lub próbnik.
| Metoda | Wymagane narzędzia | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|
| Wizualna | Chwytak i dobre oświetlenie | Szybka i nie wymaga miernika | Nie działa przy nieprzezroczystej obudowie i nie zawsze ujawnia drobne uszkodzenia |
| Multimetr | Multimetr | Dokładnie sprawdza ciągłość obwodu lub napięcie | Wymaga poprawnego ustawienia zakresu i ostrożnego pomiaru |
| Próbnik napięcia | Próbnik z żarówką lub diodą | Umożliwia szybkie sprawdzenie napięcia na stykach | Wymaga aktywnego obwodu, więc czasem trzeba włączyć konkretny odbiornik |
Ocena wzrokowa
Wyjmij bezpiecznik chwytakiem i obejrzyj metalowy mostek znajdujący się wewnątrz obudowy. Jeśli jest cały, element najprawdopodobniej działa. Przerwa lub wyraźne nadpalenie oznaczają przepalenie. Ta metoda nie daje pewnego wyniku, gdy obudowa jest nieprzezroczysta albo uszkodzenie jest trudne do zauważenia.
Pomiar rezystancji multimetrem
Test rezystancji wykonuje się po wyjęciu bezpiecznika z gniazda. Multimetr ustaw na najniższy zakres pomiaru omów lub na funkcję testu ciągłości, jeśli ją ma.
- Wyjmij bezpiecznik ze skrzynki przy użyciu chwytaka.
- Przyłóż końcówki pomiarowe do dwóch metalowych styków bezpiecznika.
- Sprawdź wskazanie miernika. Sprawny element powinien mieć bardzo małą rezystancję, zwykle poniżej 10 Ω, często bliską zeru.
- Jeśli multimetr pokazuje przerwę w obwodzie, symbol nieskończoności albo wartość „1” zależnie od modelu urządzenia, bezpiecznik jest spalony.
Nie mierz rezystancji w gnieździe, gdy bezpiecznik pozostaje podłączony do instalacji. W tym przypadku zastosuj pomiar napięcia.
Pomiar napięcia w gnieździe
Ta metoda pozwala sprawdzić bezpiecznik bez wyjmowania go. Ustaw multimetr na pomiar napięcia stałego, najlepiej na zakres obejmujący 20 V. Czarną sondę podłącz do masy nadwozia, a czerwoną dotykaj dwóch punktów kontrolnych znajdujących się na górze bezpiecznika.
Przy włączonym zapłonie na obu punktach sprawnego bezpiecznika powinno pojawić się napięcie zbliżone do napięcia instalacji pojazdu, zwykle około 12 V. Brak napięcia po jednej stronie może wskazywać na przepalony bezpiecznik, ale wynik trzeba interpretować w odniesieniu do badanego obwodu i schematu samochodu.
Sprawdzenie próbnikiem
Podłącz zacisk próbnika do metalowej masy nadwozia. Następnie dotknij końcówką obu punktów kontrolnych bezpiecznika. W zależności od badanego obwodu może być konieczne włączenie zapłonu oraz urządzenia, na przykład świateł. Jeśli próbnik sygnalizuje napięcie po obu stronach, bezpiecznik przewodzi. Sygnał tylko po jednej stronie wskazuje na przerwę w jego wnętrzu.
Jak wymienić bezpiecznik samochodowy?
Nowy bezpiecznik musi mieć identyczny amperaż jak element zalecany przez producenta. Kolor często pomaga rozpoznać wartość, ale zawsze sprawdź także oznaczenie liczbowe na obudowie i schemat pojazdu.
Wymianę przeprowadź w następującej kolejności:
- Wyłącz zapłon oraz wszystkie urządzenia elektryczne.
- Wyjmij spalony bezpiecznik chwytakiem, nie podważaj go ostrym narzędziem.
- Porównaj oznaczenie amperażu starego i nowego elementu.
- Wciśnij nowy bezpiecznik w to samo gniazdo, aż będzie stabilnie osadzony.
- Włącz zapłon i sprawdź działanie urządzenia, które wcześniej nie działało.
Nie wkładaj bezpiecznika o wyższym amperażu. Taki element może nie zadziałać przy przeciążeniu, przez co uszkodzeniu ulegnie instalacja elektryczna, a w skrajnym przypadku powstanie ryzyko pożaru. Nie zastępuj bezpiecznika drutem ani innym metalowym przedmiotem.
Co zrobić, gdy bezpiecznik przepala się ponownie?
Jednorazowe przepalenie może być skutkiem chwilowego przeciążenia, ale powtarzająca się awaria zwykle wskazuje na zwarcie, uszkodzony odbiornik albo problem z instalacją. W takiej sytuacji nie wymieniaj bezpiecznika wielokrotnie bez ustalenia przyczyny.
Jeśli problem wraca, wykonaj następujące czynności:
- Wyłącz zapłon i nie wkładaj bezpiecznika o większym amperażu.
- Sprawdź w instrukcji, jaki obwód jest chroniony przez dane gniazdo.
- Odłącz dodatkowe urządzenia podłączone do tego obwodu, na przykład akcesoria montowane poza fabryką.
- Jeśli nowy bezpiecznik znów się przepali, zleć diagnostykę elektrykowi samochodowemu.
Powtarzające się przepalenie nie jest usterką samego bezpiecznika, lecz sygnałem, że obwód wymaga dalszego sprawdzenia. Samodzielnie możesz bezpiecznie wymienić element o właściwym amperażu, ale naprawę instalacji lepiej pozostawić specjaliście.
