Czy kara za nieprzerejestrowanie pojazdu działa wstecz?

Nie. Kara za nieprzerejestrowanie pojazdu nie działa wstecz. Obecne sankcje dotyczą obowiązków, których termin upłynął już po wejściu w życie przepisów wprowadzających daną karę. Samochód kupiony przed tą datą nie powoduje automatycznie powstania nowej kary tylko dlatego, że do dziś nie został przerejestrowany.

Dlaczego kara nie obejmuje starych transakcji?

W sprawach administracyjnych zastosowanie ma zasada lex retro non agit, czyli niedziałania prawa wstecz. Oznacza ona, że nowej sankcji nie stosuje się do zachowania, które nastąpiło przed wejściem w życie przepisu przewidującego karę.

Trzeba jednak rozdzielić dwie kwestie. Obowiązek rejestracji lub zawiadomienia urzędu mógł istnieć już wcześniej, ale konkretna kara administracyjna została wprowadzona później. Według stanowiska Ministerstwa Infrastruktury, przedstawianego przy zmianach obowiązujących od 1 stycznia 2020 roku, sankcje miały dotyczyć pojazdów sprowadzonych albo nabytych po 31 grudnia 2019 roku.

W praktyce oznacza to, że nie ma potrzeby rejestrowania „zapomnianego” auta kupionego wiele lat temu wyłącznie z obawy przed naliczeniem nowej kary. W razie sporu znaczenie mają dokumenty potwierdzające datę nabycia, sprowadzenia albo zbycia pojazdu.

Kara co do zasady nie ma zastosowania, gdy:

• transakcja została zawarta przed datą wejścia w życie przepisu ustanawiającego daną sankcję,
• pojazd został sprowadzony przed tą datą, a termin na wykonanie obowiązku upłynął wcześniej,
• samochód kupiony w Polsce został sprzedany przed upływem terminu na jego rejestrację,
• organ przyjął błędną datę nabycia lub sprowadzenia pojazdu.

W ostatnim przypadku warto sprawdzić decyzję i dokumenty, ponieważ kara administracyjna jest nakładana w konkretnej sprawie, a nie automatycznie za sam fakt posiadania starego samochodu.

Ile wynosi kara za brak rejestracji pojazdu?

Aktualne stawki zależą od statusu właściciela i długości opóźnienia. Podstawowy termin wynosi 30 dni dla osoby prywatnej oraz 90 dni dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie obrotu pojazdami. Po przekroczeniu 180 dni kara jest wyższa.

Stawki wynikają z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie należy jednak przenosić ich automatycznie na każdą dawną umowę. Najpierw trzeba ustalić, kiedy powstał obowiązek, od jakiej daty liczono termin i czy w tym czasie obowiązywała już sankcja za jego niedopełnienie.

O czym musi pamiętać obecny nabywca?

Osoba prywatna powinna złożyć wniosek o rejestrację w ciągu 30 dni od nabycia pojazdu. Ten sam termin dotyczy co do zasady auta sprowadzonego z państwa Unii Europejskiej, przy czym termin liczy się od dnia sprowadzenia pojazdu do Polski. Przedsiębiorca zajmujący się obrotem pojazdami ma 90 dni.

Osobnym obowiązkiem jest zgłoszenie nabycia albo zbycia pojazdu. Samo pozostawienie dotychczasowych tablic nie zwalnia z rejestracji auta na nowego właściciela. Jeżeli samochód został sprzedany przed upływem terminu rejestracji, rejestracja przez poprzedniego właściciela może nie być konieczna, ale zbycie nadal trzeba zgłosić w ustawowym terminie.

Notka ekspercka: o zastosowaniu kary decyduje nie tylko to, że pojazd nie został przerejestrowany, lecz także data nabycia lub sprowadzenia oraz przepisy obowiązujące w chwili powstania i upływu terminu.

Jeżeli urząd wyda decyzję o karze mimo wcześniejszej daty transakcji, można ją zakwestionować w postępowaniu administracyjnym. W takiej sytuacji najważniejsze będą umowa sprzedaży, faktura, dokumenty sprowadzenia pojazdu oraz potwierdzenia złożenia zawiadomień lub wniosków.