Pedały w samochodzie – który jest od czego?

W samochodzie z manualną skrzynią biegów pedały, od lewej do prawej, to sprzęgło, hamulec i gaz. W samochodzie z automatem są tylko dwa pedały: po lewej hamulec, a po prawej gaz. Za hamulec i gaz zawsze odpowiada prawa noga.

Który pedał jest od czego?

Układ pedałów zależy przede wszystkim od rodzaju skrzyni biegów. W manualu kierowca korzysta z trzech pedałów, natomiast automat nie ma pedału sprzęgła.

W samochodzie z manualną skrzynią biegów kolejność wygląda następująco:

• Lewy pedał – sprzęgło, które rozłącza napęd silnika od skrzyni biegów.
• Środkowy pedał – hamulec, służący do zmniejszania prędkości i zatrzymywania auta.
• Prawy pedał – gaz, czyli pedał przyspieszenia, który zwiększa obroty silnika i prędkość pojazdu.

W samochodzie z automatyczną skrzynią biegów po lewej stronie znajduje się hamulec, a po prawej gaz. Nie ma tam pedału sprzęgła, ponieważ jego działanie przejmuje automatyczny mechanizm skrzyni.

Jak działają pedały w manualu i automacie?

Pedał sprzęgła służy do chwilowego rozłączenia napędu. Kierowca wciska go przy ruszaniu, zmianie biegów i zatrzymywaniu samochodu. Po wybraniu przełożenia należy płynnie go zwolnić, aby uniknąć szarpnięcia lub zgaśnięcia silnika.

Hamulec wykorzystuje układ hamulcowy do wytracania prędkości. Podczas zwykłej jazdy nacisk powinien być płynny, ale w sytuacji awaryjnej pedał należy wcisnąć zdecydowanie. W samochodzie wyposażonym w ABS pulsowanie pedału podczas gwałtownego hamowania jest normalnym działaniem systemu.

Gaz steruje przyspieszaniem. Płynne wciskanie ułatwia zachowanie kontroli nad autem i ogranicza niepotrzebne zużycie paliwa. W automacie skrzynia sama dobiera przełożenia, dlatego kierowca nie musi używać sprzęgła ani ręcznie zmieniać biegów.

Brak sprzęgła w automacie wynika z zastosowania automatycznego mechanizmu rozłączania napędu. W wielu skrzyniach stosuje się sprzęgło hydrokinetyczne, a w innych konstrukcjach, na przykład dwusprzęgłowych, pracę wykonują sterowane elektronicznie sprzęgła wielopłytkowe. Kierowca nie musi jednak obsługiwać ich osobnym pedałem.

Jak poprawnie obsługiwać pedały?

Podstawowa zasada jest prosta: w manualu lewa noga obsługuje wyłącznie sprzęgło, a prawa hamulec i gaz. W automacie lewa noga nie powinna być używana do prowadzenia. Prawa stopa obsługuje oba pedały, co ogranicza ryzyko jednoczesnego naciśnięcia gazu i hamulca.

Podczas naciskania pedałów używaj szerokiej części stopy, znajdującej się za palcami. Przy gazie i hamulcu pięta może opierać się o podłogę, dzięki czemu łatwiej dozować siłę nacisku. Nie przenoś lewej nogi na hamulec w automacie, nawet jeśli wcześniej jeździłeś samochodem z manualną skrzynią.

W manualu nie trzymaj stopy na sprzęgle, gdy nie zmieniasz biegu. Ciągła jazda na półsprzęgle przyspiesza zużycie elementów sprzęgła. Wyjątkiem są krótkie manewry, na przykład bardzo powolne ruszanie lub podjazd pod wzniesienie, ale także wtedy należy ograniczyć ten sposób jazdy do minimum.

Martwy pedał, nazywany też podnóżkiem, znajduje się zwykle po lewej stronie sprzęgła. Nie steruje żadnym mechanizmem. Służy jako oparcie dla lewej stopy, poprawia stabilność pozycji i odciąża nogę podczas jazdy. Nie należy mylić go z pedałem sprzęgła.

W samochodzie z automatem hamulec i gaz obsługuj wyłącznie prawą nogą. To prosty nawyk, który pomaga uniknąć pomylenia pedałów.

Czy samochód może mieć dodatkowy pedał?

W niektórych starszych samochodach można spotkać czwarty pedał po lewej stronie. Służył on do obsługi hamulca postojowego, potocznie nazywanego ręcznym, choć był uruchamiany nogą. Takie rozwiązanie stosowano między innymi w wybranych modelach Mercedesa.

Dziś nożny hamulec postojowy jest rzadkością. W nowych samochodach zastąpiły go najczęściej dźwignia albo elektryczny hamulec postojowy sterowany przyciskiem. Nie zmienia to podstawowej zasady rozpoznawania pedałów: w manualu są trzy pedały – sprzęgło, hamulec i gaz, a w automacie dwa – hamulec i gaz.