Jak sprawdzić, czy auto ma zaciągnięty kredyt?

Sam fakt, że samochód został kupiony na kredyt, nie oznacza jeszcze, że pojazd jest obciążony. Kredyt gotówkowy zwykle nie wiąże auta z bankiem, natomiast kredyt samochodowy może obejmować zastaw rejestrowy albo przewłaszczenie. Przed zakupem trzeba więc sprawdzić dokumenty, Rejestr Zastawów, historię pojazdu oraz uzyskać od banku potwierdzenie salda i warunków zwolnienia zabezpieczenia.

Kredyt gotówkowy a samochodowy – jakie jest ryzyko?

Prawo własności samochodu nie zawsze oznacza pełną swobodę jego sprzedaży. Jeżeli bank ustanowił zabezpieczenie na pojeździe, sprzedający może potrzebować jego zgody, a kupujący może nabyć auto obciążone prawem banku. W skrajnym przypadku niespłacane zobowiązanie może doprowadzić do egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia.

Inaczej wygląda sytuacja przy kredycie gotówkowym. Bank przekazuje środki na dowolny cel i zazwyczaj nie wiąże finansowania z konkretnym samochodem. Sam fakt wykorzystania takiego kredytu na zakup auta nie tworzy zwykle obciążenia pojazdu.

Przewłaszczenie może oznaczać, że bank pozostaje właścicielem albo współwłaścicielem pojazdu do czasu spłaty zobowiązania. Przy zastawie rejestrowym właścicielem auta może być kredytobiorca, ale bank ma na pojeździe ograniczone prawo rzeczowe. W obu przypadkach sprzedaż bez uzgodnienia z bankiem jest ryzykowna.

Jak sprawdzić, czy auto ma zaciągnięty kredyt?

Nie istnieje jeden publiczny rejestr, który pokaże każdy kredyt zaciągnięty przez właściciela. Można jednak sprawdzić, czy samochód jest objęty zabezpieczeniem, oraz zażądać od sprzedającego dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Wykonaj następujące czynności:

1. Zapytaj o sposób finansowania auta. Ustal, czy samochód został kupiony za gotówkę, kredyt gotówkowy, kredyt samochodowy, leasing lub inne finansowanie. Sama odpowiedź sprzedającego nie wystarczy, ale pozwala określić, jakich dokumentów potrzebujesz.
2. Poproś o dowód rejestracyjny i sprawdź dane pojazdu. Porównaj numer VIN, numer rejestracyjny, dane właściciela oraz informacje o współwłaścicielach. Jeżeli bank widnieje jako współwłaściciel, bez jego udziału nie należy finalizować transakcji.
3. Sprawdź Rejestr Zastawów. Informacji o zastawach rejestrowych udziela Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych na podstawie danych z sądów rejestrowych. Do wyszukania informacji potrzebne są dane umożliwiające identyfikację pojazdu. Wynik warto zachować jako dokument transakcji, ale nie traktować go jako zamiennika dokumentów bankowych.
4. Poproś o umowę kredytową lub zaświadczenie z banku. Sprawdź zapisy dotyczące przewłaszczenia, zastawu rejestrowego, cesji praw z polisy AC oraz obowiązku uzyskania zgody na sprzedaż. Najlepszym dokumentem będzie aktualne zaświadczenie banku o saldzie zadłużenia i sposobie zwolnienia zabezpieczenia.
5. Zweryfikuj historię pojazdu. W usłudze Historia Pojazdu na historiapojazdu.gov.pl możesz sprawdzić samochód po numerze rejestracyjnym, numerze VIN i dacie pierwszej rejestracji. Dane pochodzące z CEPiK mogą pomóc potwierdzić podstawowe informacje o pojeździe, ale sama usługa nie zastępuje zaświadczenia z banku.
6. Ustal sposób zapłaty przed podpisaniem umowy. Jeżeli pozostało saldo kredytu, część ceny powinna trafić bezpośrednio na rachunek wskazany przez bank. Nadwyżka może zostać przekazana sprzedającemu. Umowa powinna określać kwoty, rachunki i termin wydania dokumentów potwierdzających zwolnienie zabezpieczenia.

Karta pojazdu nie jest już dokumentem, na którym można opierać taką weryfikację. Od 4 września 2022 r. karty pojazdu nie są wydawane przy rejestracji nowych pojazdów. W przypadku starszego auta karta mogła zostać wydana i nadal istnieć, ale jej brak nie przesądza o obciążeniu samochodu. Większe znaczenie mają dowód rejestracyjny, dane z CEPiK, dokumenty bankowe i wynik sprawdzenia zastawu.

Kiedy lepiej zrezygnować z zakupu?

Transakcja może być bezpieczna także wtedy, gdy auto ma niespłacony kredyt, ale sprzedający powinien przedstawić jasny mechanizm spłaty i zwolnienia zabezpieczenia. Zrezygnuj z zakupu albo wstrzymaj podpisanie umowy, gdy występują następujące sygnały:

• Sprzedający nie chce pokazać umowy kredytowej ani zaświadczenia z banku.
• Sprzedający naciska na szybką wpłatę całej ceny gotówką do ręki.
• Nie wiadomo, kto jest właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu.
• Bank nie wydał zgody na sprzedaż albo nie określił sposobu zwolnienia zabezpieczenia.
• Sprzedający twierdzi, że najpierw przyjmie pieniądze, a dopiero później spłaci kredyt i dostarczy dokumenty.

Szczególna ostrożność jest potrzebna, gdy wartość auta jest niższa niż pozostałe saldo kredytu. Jeżeli samochód kosztuje mniej niż dług, sama cena sprzedaży nie wystarczy do spłaty zobowiązania. Sprzedający musi wtedy dopłacić brakującą kwotę albo uzgodnić z bankiem inne rozwiązanie. Nie powinno się przenosić tego ryzyka na kupującego.

Co trzeba mieć przed podpisaniem umowy?

Przed sfinalizowaniem zakupu sprawdź, czy masz komplet informacji i dokumentów:

• Aktualne saldo kredytu potwierdzone przez bank.
• Zgodę banku na sprzedaż albo dokument opisujący warunki zwolnienia zabezpieczenia.
• Potwierdzenie, czy bank jest właścicielem lub współwłaścicielem auta.
• Informację o zastawie rejestrowym i sposób jego wykreślenia.
• Umowę sprzedaży wskazującą, jaka część ceny trafia bezpośrednio do banku.
• Ustalenie, kiedy otrzymasz dokument potwierdzający spłatę i zwolnienie zabezpieczenia.

Nie podpisuj umowy, w której zapisano, że samochód jest wolny od obciążeń, jeżeli wiesz o zastawie, przewłaszczeniu lub niespłaconym kredycie. Jeżeli zapisy umowy kredytowej albo dokumenty banku są niejasne, przed wpłatą pieniędzy skonsultuj je z prawnikiem lub poproś bank o pisemne wyjaśnienie.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani finansowej. Przy transakcji obejmującej zabezpieczenie bankowe warto uzyskać indywidualną opinię prawnika lub potwierdzenie procedury bezpośrednio w banku.