Co powinno być w apteczce samochodowej? Lista niezbędnych rzeczy
W Polsce apteczka samochodowa nie jest obowiązkowym wyposażeniem prywatnego samochodu osobowego. Warto jednak wozić zestaw zgodny z normą DIN 13164, ponieważ pozwala szybko zabezpieczyć rany, krwawienia i inne urazy. Przepisy nakładają też obowiązek udzielenia pomocy osobie poszkodowanej, o ile można to zrobić bez narażania siebie lub innych.
Czy apteczka samochodowa jest obowiązkowa?
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury dotyczące warunków technicznych pojazdów nie wymaga apteczki w prywatnym samochodzie osobowym. Jest ona obowiązkowa w niektórych pojazdach, między innymi w autobusach, taksówkach oraz pojazdach przeznaczonych do nauki jazdy i egzaminowania.
Brak obowiązku wożenia apteczki nie oznacza jednak, że można zrezygnować z przygotowania do udzielenia pomocy. Art. 162 Kodeksu karnego dotyczy nieudzielenia pomocy osobie znajdującej się w bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jeśli można jej pomóc bez narażania siebie na podobne niebezpieczeństwo.
Norma DIN 13164 nie jest polskim wymogiem prawnym. To jednak użyteczny punkt odniesienia przy wyborze samochodowego zestawu pierwszej pomocy. Przed podróżą zagraniczną trzeba sprawdzić przepisy państw, przez które prowadzi trasa, ponieważ w części z nich apteczka jest obowiązkowym wyposażeniem pojazdu.
Co powinno być w apteczce samochodowej według DIN 13164?
Poniższa tabela przedstawia podstawowy skład zestawu zgodnego z DIN 13164. Przy zakupie gotowej apteczki sprawdź nie tylko oznaczenie normy, lecz także rzeczywistą zawartość, jakość materiałów i stan opakowań.
| Element wyposażenia | Ilość |
|---|---|
| Przylepiec 5 m × 2,5 cm | 1 szt. |
| Plaster 10 × 6 cm | 4 szt. |
| Opatrunek na opuszki palców | 2 szt. |
| Opatrunek na palec 12 × 2 cm | 2 szt. |
| Plaster z opatrunkiem 1,9 × 7,2 cm | 2 szt. |
| Plaster z opatrunkiem 2,5 × 7,2 cm | 4 szt. |
| Opatrunek indywidualny 6 × 8 cm | 1 szt. |
| Opatrunek indywidualny 8 × 10 cm | 2 szt. |
| Opatrunek indywidualny 10 × 12 cm | 1 szt. |
| Chusta opatrunkowa 40 × 60 cm | 1 szt. |
| Chusta opatrunkowa 60 × 80 cm | 1 szt. |
| Kompres 10 × 10 cm | 6 szt. |
| Koc ratunkowy 160 × 210 cm | 1 szt. |
| Opaska elastyczna 4 m × 6 cm | 2 szt. |
| Opaska elastyczna 4 m × 8 cm | 3 szt. |
| Chusta trójkątna | 2 szt. |
| Nożyczki | 1 szt. |
| Rękawice jednorazowe | 4 szt. |
| Chusteczka do czyszczenia skóry | 2 szt. |
| Instrukcja udzielania pierwszej pomocy | 1 szt. |
| Spis zawartości | 1 szt. |
Co warto dodać do podstawowego zestawu?
Skład DIN 13164 wystarcza jako baza, ale w samochodzie przydatne mogą być także dodatkowe elementy. Powinny być dobrane do warunków podróży i używane zgodnie z posiadanym przeszkoleniem:
- Staza taktyczna – może pomóc w opanowaniu masywnego krwotoku, gdy opatrunek uciskowy nie wystarcza.
- Maska resuscytacyjna z zaworem zwrotnym – ogranicza kontakt ratownika z wydzielinami podczas prowadzenia oddechów zastępczych.
- Multitool z przecinakiem do pasów i zbijakiem do szyb – może ułatwić ewakuację z uszkodzonego pojazdu.
- Dodatkowe rękawiczki nitrylowe – przydają się, gdy pomocy udziela kilka osób albo trzeba zmienić uszkodzoną parę.
- Dodatkowe opatrunki i kompresy – zwiększają możliwości zabezpieczenia większej liczby ran.
Staza i specjalistyczne opatrunki wymagają znajomości zasad stosowania. Samo posiadanie sprzętu nie zastępuje szkolenia z pierwszej pomocy.
Czego nie trzymać w apteczce samochodowej?
Do samochodowej apteczki nie wkładaj leków ani płynów dezynfekcyjnych. Latem wnętrze auta może nagrzewać się do wysokich temperatur, a zimą zawartość jest narażona na mróz. Powtarzające się wahania temperatury i wilgotności mogą pogorszyć właściwości takich produktów. Leków potrzebnych podczas podróży nie przechowuj stale w samochodzie, lecz zabieraj je ze sobą i trzymaj zgodnie z zaleceniami producenta.
W zestawie przeznaczonym do auta nie powinny znajdować się także:
- leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwhistaminowe,
- płyny dezynfekcyjne, na przykład woda utleniona, jodyna lub rivanol,
- wata i lignina, które mogą pozostawiać włókna w ranie i chłonąć wilgoć,
- agrafki oraz inne ostre przedmioty, które mogą zwiększać ryzyko skaleczenia.
Nie podawaj poszkodowanemu leków na własną rękę. Wyjątki dotyczą sytuacji, w których osoba ma własne, zalecone leczenie i sama wie, jak z niego skorzystać.
Jak dbać o apteczkę samochodową?
Apteczka pozostanie użyteczna tylko wtedy, gdy jej zawartość będzie kompletna, sucha i łatwo dostępna. Sprawdzaj ją według stałego schematu:
- Przynajmniej raz w roku przejrzyj cały zestaw i sprawdź daty ważności poszczególnych elementów.
- Po każdym użyciu uzupełnij zużyte materiały, nie czekając do kolejnego przeglądu.
- Wymień produkty z uszkodzonym, zabrudzonym lub zawilgoconym opakowaniem, szczególnie materiały jałowe.
- Przechowuj apteczkę w miejscu dostępnym dla kierowcy i pasażerów, a nie pod kołem zapasowym lub na dnie bagażnika.
- Chroń ją przed bezpośrednim działaniem słońca, wilgocią i skrajnymi temperaturami.
Najlepszym wyborem jest zestaw zgodny z DIN 13164, uzupełniony o rękawiczki, dodatkowe opatrunki i sprzęt dobrany do umiejętności użytkownika. W Polsce nie jest on wymagany w prywatnym aucie osobowym, ale może umożliwić szybsze i bezpieczniejsze udzielenie pomocy, a podczas wyjazdu zagranicznego spełnić lokalne wymagania.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń pod numer 112 i postępuj zgodnie z instrukcjami dyspozytora.